را كه ارزش يك درهم دارد به دو درهم بفروشد صحيح است ، پس چرا فروختن يك درهم به دو درهم صحيح نباشد ؟ و نيز اگر كسى صد من گندم را به صد و پنجاه من گندم بفروشد و صد من نخود را به صد و پنجاه من نخود بفروشد ربا است ولى اگر گندم را به نخود و نخود را به گندم بفروشد ربا نيست . ( جواب اين نقضها را بعداً بحث مىكنيم انشاءا لله تعالى ) . آنچه ما از آيه مىفهميم : در هر حال آنچه ما از آيه مىفهميم اين است كه صِرف اكل ربا منشأ قيام خابطانه نيست ، بلكه اكل ربا با عقيده به اينكه بيع و ربا تفاوتى ندارند منشأ آن حالت خبيث است . افعال انسان در افكار او اثر مىگذارد : بيان اين مطلب اين است كه افعال انسان در فكر انسان اثر مىگذارد ، مثلًا طبقه اى كه به كار نكردن عادت كرده‌اند كمكم چنين فكر مىكنند كه كار كردن كسر شأن آنهاست . همچنين مردم استثمارگر و غاصب حقوق ضعفا عقيده مندند كه خدا خواسته است آنان را عزيز كند و ديگران را ذليل ، و لذا تجاوزهاى ستمگرانه و اكل به باطلهاى خود را ملاك قرب به خدا مىپندارند و هضم حقوق ضعفا را به حساب اينكه خدا آنان را زمين زده و ذليل كرده است مىگذارند و مانند مشركين لحن * ( انطعم من لو يشاء الله اطعمه ) * ( يس ) پيدا مىكنند . در قرآن مجيد لحن اين گونه مردم در آياتى نقل شده است ، از آن جمله است : الف . افرايت الذى كفر باياتنا و قال لاوتين مالًا و ولداً . اطلع الغيب ام اتخذ عند الرحمن عهداً . كلَّا سنكتب ما يقول و نمد له من العذاب مداً . و نرثه ما يقول و يأتينا فرداً . ( سوره مريم ، آيه 77 - 80 ) ب . فقال لصاحبه و هو يحاوره انا اكثر منك مالًا و اعز نفراً . و دخل جنته و هو ظالم لنفسه قال ما اظن ان تبيد هذه ابداً . و ما اظن الساعة قائمة و لئن رددت الى ربى لاجدنّ خيراً منها